Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης: τι αλλάζει για τις επιχειρήσεις
Η συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης» ξεκίνησε εκ νέου στη Βουλή την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026. Το νομοσχέδιο είχε εισαχθεί στις Επιτροπές στις 30 Ιουλίου 2026, ενώ με την ολοκλήρωσή του αναμένεται η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση του δεύτερου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος των τελευταίων ετών.
Για την επιχείρησή σας, η μεταρρύθμιση δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους: αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να στηθούν εργοδοτικές συνταξιοδοτικές παροχές, τα φορολογικά κίνητρα που τις συνοδεύουν και το κόστος διαχείρισης για μικρότερες επιχειρήσεις.
Τι είναι η επαγγελματική ασφάλιση (2ος πυλώνας)
Η επαγγελματική ασφάλιση λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική δημόσια ασφάλιση (e-ΕΦΚΑ). Πρόκειται για προαιρετικά προγράμματα —Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), Ομαδικά Ασφαλιστικά Προγράμματα και ΤΕΚΑ— στα οποία οι εργοδότες ή/και οι εργαζόμενοι καταβάλλουν εισφορές για μελλοντική συμπληρωματική σύνταξη.
Στην Ελλάδα ο δεύτερος πυλώνας παραμένει υποανάπτυκτος, κυρίως επειδή μέχρι σήμερα η πρόσβαση σε αυτόν ήταν πρακτικά εφικτή για μεγάλες επιχειρήσεις. Το νέο νομοσχέδιο στοχεύει ακριβώς σε αυτό το κενό.
Οι τρεις βασικές αλλαγές
1. Ανοιχτά ΤΕΑ και Ανοιχτά ΟΑΠΕΣ
Θεσπίζονται Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ανοιχτά Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ). Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση για:
- εργαζόμενους μικρών επιχειρήσεων, που αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα της ελληνικής οικονομίας,
- ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, που μέχρι σήμερα ήταν σχεδόν αποκλεισμένοι από τον δεύτερο πυλώνα.
Πρακτικά, μια επιχείρηση 5–10 ατόμων θα μπορεί πλέον να ενταχθεί σε ανοιχτό πρόγραμμα χωρίς το κόστος ίδρυσης και λειτουργίας δικού της ΤΕΑ.
2. Νέα φορολογικά κίνητρα
Το νομοσχέδιο αναβαθμίζει σημαντικά το φορολογικό πλαίσιο, ευθυγραμμίζοντάς το με τις διεθνείς πρακτικές:
- Οι εισφορές στα συνταξιοδοτικά προγράμματα εκπίπτουν στο 100%.
- Το ανώτατο όριο εισφορών αυξάνεται σημαντικά: 35.000 € ετησίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες και 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς.
- Η φορολόγηση των παροχών συνδέεται πλέον με την ηλικία εξόδου και όχι με τα έτη ασφάλισης:
| Ηλικία εξόδου | Εφάπαξ παροχή | Σύνταξη |
|---|---|---|
| 62ο–67ο έτος | 10% | 5% |
| Μετά το 67ο έτος | 5% | 2,5% |
- Καταργείται η φορολογική ποινή για όσους εργαζόμενους εισέρχονται στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.
3. Πλήρης φορητότητα δικαιωμάτων
Θεσπίζεται η ομαδική φορητότητα, δηλαδή η δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ και αντίστροφα. Παράλληλα, διευκολύνεται η ατομική φορητότητα: ο εργαζόμενος που αλλάζει εργασία μπορεί να μεταφέρει τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του σε νέο φορέα. Η φορητότητα συνοδεύεται από εποπτικές δικλίδες της Τράπεζας της Ελλάδος για την προστασία των ασφαλισμένων.
Τι σημαίνει για την επιχείρησή σας
- Εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού: Σε μια αγορά όπου η εύρεση εξειδικευμένου προσωπικού παραμένει δύσκολη, μια εργοδοτική συνταξιοδοτική παροχή γίνεται πιο προσιτή και πιο αποδοτική φορολογικά.
- Παροχή μέσω συλλογικής σύμβασης: Το νομοσχέδιο προβλέπει ρητά τη δυνατότητα εργοδοτικής παροχής συμπληρωματικής σύνταξης μέσω συλλογικής σύμβασης — σημείο που πρέπει να λάβουν υπόψη τους και οι φορείς που διαπραγματεύονται ΣΣΕ.
- Χαμηλότερα εμπόδια για μικρές επιχειρήσεις: Τα ανοιχτά προγράμματα αφαιρούν το διοικητικό βάρος του δικού σου ταμείου.
- Καλύτερο πακέτο αποδοχών: Οι εκπτώσεις εισφορών στο 100% σημαίνουν ότι μέρος της αμοιβής μπορεί να δοθεί με φορολογικά αποδοτικό τρόπο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το Υπουργείο, ενσωματώθηκε σε ποσοστό άνω του 90% το σύνολο των προτάσεων των φορέων από τη διαβούλευση.
Τι να κάνετε από τώρα
- Παρακολουθήστε την πορεία του νομοσχεδίου στη Βουλή — οι τελικές διατάξεις μπορεί να τροποποιηθούν πριν την ψήφιση.
- Συζητήστε με τον λογιστή ή τον εργασιακό σας σύμβουλο πώς θα ενταχθεί η επιχείρησή σας σε ανοιχτό πρόγραμμα όταν θεσπιστεί.
- Υπολογίστε το κόστος για τον προϋπολογισμό μισθοδοσίας της επόμενης χρονιάς: εργοδοτικές εισφορές, φορολογική αντιμετώπιση, διοικητική υποστήριξη.
- Σκεφτείτε το ως εργαλείο Retention: αν σκοπεύετε να προσελκύσετε στελέχη το 2027, μια συνταξιοδοτική παροχή μπορεί να κάνει τη διαφορά στις συνολικές αποδοχές.
Η επαγγελματική ασφάλιση αλλάζει και θα γίνει πιο προσιτή και για τις μικρές επιχειρήσεις. Όσο εξελίσσεται ο δεύτερος πυλώνας, το Worklog συνεχίζει να καλύπτει ό,τι αφορά στην καθημερινή διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού: δηλώσεις ΕΡΓΑΝΗ, ψηφιακή κάρτα εργασίας, άδειες και ωράρια — σε μία εφαρμογή.